Een maandenlange stilte is meditatief en wijs. Sam voegde vooral daden bij het woord en al de rest gebeurde in contemplatie. Dit wil zeggen: ‘Sam probeerde zich ontvankelijk op te stellen en te verblijven bij het voorwerp waar ze naar keek of aanwees.’

Ondertussen mondden al die beschouwingen uit in complexe taal.

‘No’ is nog. ‘Mij kan’ betekent dat ze er zelf voor wil gaan. En ‘mij kan nie’ wil zeggen dat ze een hulpvraag stelt. ‘Plattetje’ staat voor alles wat plakt en wat ze vooral ergens af wil trekken. Af en toe versmelten woorden tot zinnen. Staccato spreekt ze losse woordjes. De lengte van de woorden worden korter en er is een korte hoorbare stilte tussen elke twee woorden. ‘Ik…pelen…Cas…motuk’. (Ik wil spelen met Cas en zijn monstertrucks). Of ‘Woef…Bina…niet’. Sam haar repliek toen jij vandaag vertelde dat juf Sabrina een hondje mee had op school. Sam gaf aan dat haar kinderverzorgster Sabrina dat echt niet bij had.

Je moeke en ik, dankbare, stille getuigen van deze prille conversaties die er toe doen.

Tegelijk groei jij ook in wijsheid. Je deelde me vandaag mee dat: ‘een augurk zacht is van binnen en knapperig van buiten’. Ik bevestigde deze stelling. Het werd even stil, ik zag je denken. ‘Wat is dat eigenlijk mama, een augurk?’

Toen je na veel proberen om toch maar niet te moeten gaan liggen in je bed aangaf dat je nog moest plassen, mocht je van mij weer naar beneden met de dreigende zin: ‘Owee, als je niet moet eh Cas’. Op je potje, duidelijk geen nood aan een plasje keek je onschuldig in mijn richting en vroeg je: ‘Mama, wat is eigenlijk Owee?’

Naast woorden leven we hier ook een ritme van rituelen. In je bedje hanteren we steevast het ritueel van Knuffel-Kus-Kruisje-Vorm. De laatste tijd wil je een knuffel kiezen. We zoeken vijf dingen uit het verhaal dat we gelezen hebben, tellen dan af naar 1 en die knuffel wordt het dan.

Je moeke vraagt me later opnieuw of die rituelen niet wat korter kunnen. Bovendien, en dat heb je zelf al aangeven, de vormen zijn op.

Voor de lezers, stel dat je het verhaal leest van roodkapje dan kies je wolf, grootmoeder, roodkapje, jager en koekjes. Je schakelt telkens een figuur uit totdat je eindigt bij bijvoorbeeld roodkapje. Dan beeld je samen heel dramatisch roodkapje uit, dan val je op het bed en rol je nog over en weer en dan knuffel je. Zo simpel kan het zijn. Daarna kus, daarna kruisje met de woorden: ‘God zegen u’ en daarna is er nog vorm. Dat wil zeggen dat je samen met je kind een vorm kiest en die kus je dan op het voorhoofd.

Jij wil liefst geen punt als vorm want dat is het te rap gedaan. Vanavond zei je knuffel en vorm tegelijk en zo ontstond het zalige woord ‘knorm’. En wij maar lachen samen op bed. Ik ga mee in dit alles.

‘Alles in de wereld zijn toch vormen éh moeke’, had je blijkbaar gezegd nadat je moeke aangaf dat het stilaan tijd werd om te gaan slapen.

En Sam spreekt. Toen ik haar vroeg: ‘Ga je mee slapen Sammetje?’.

Zei ze: ‘Mama niet, Moeke’